خاطر آن است كه اوّلًا : آفرينش نخستين انسان از خاك است . ثانياً : تمام مواد غذايى كه انسان مىخورد و به كمك آن رشد و نمو مىكند از زمين است ؛ يا مستقيماً مانند سبزىها و دانه‌هاى غذايى و ميوه‌ها ، و يا به طور غير مستقيم مانند گوشت حيوانات . ثالثاً : شباهت زيادى در ميان انسان و گياه وجود دارد ، و بسيارى از قوانينى كه حاكم بر تغذيه ، توليد مثل ، رشد و نمو گياهان است بر انسان نيز حكم فرما است . اين تعبير ، در مورد انسان بسيار پر معناست و نشان مىدهد كه كار خداوند در مسألهء هدايت فقط كار يك معلم و استاد نيست ؛ بلكه همچون كار يك باغبان است كه بذرهاى گياهان را در محيط مساعد قرار مىدهد ، تا استعدادهاى نهفتهء آنها شكوفا گردد . « 1 » [ أَنْباء : ] « فَسَيَأْتيهِمْ أَنْباء » « أَنْباء » جمع « نبأ » به معناى خبر مهم است ؛ و منظور در اينجا كيفرهاى سختى است كه در اين جهان و جهان ديگر دامن‌گير آنها مىشود . گر چه بعضى از مفسران مانند « شيخ طوسى » در « تبيان » اين كيفرها را منحصر به كيفر آخرت دانسته‌اند ، ولى غالب مفسران ، آن را مطلق و شامل هر دو نوع كيفر مىدانند ؛ و در واقع چنين است ، چرا كه آيه اطلاق دارد و از اين گذشته كفر و انكار بازتاب وسيع و گستردهء وحشتناكى در تمام زندگى انسان دارد ، چگونه مىتوان از آن صرف‌نظر كرد ؟ و منظور از « أَنْباء » ( اخبار ) در سورهء « قمر » همان خبرهاى امت‌هاى پيشين و اقوامى است كه به عذاب‌هاى گوناگون هلاك شدند ؛ و نيز اخبار قيامت ، و مجازات ظالمان و كافران كه در قرآن از روى آنها پرده برداشته شده است . « 2 » [ أَنْبَتَها : ] « وَأَنْبَتَها نَباتاً حَسَناً » « أَنْبَتَها » از مادّهء « انبات » به معناى رويانيدن در مورد پرورش « مريم » عليها السلام اشاره به جنبه‌هاى تكامل معنوى ، روحانى و اخلاقى مريم است . « 3 » [ إنْبَجَسَت : ] « فَانْبَجَسَتْ مِنْهُ اثْنَتا » « انْبَجَسَت » از مادّهء « إنبِجاس » به معناى جريان خفيف و ملايم آب است ، و يا به معناى بيرون ريختن آب به طور مختصر و كم است . « 4 »

--> ( 1 ) . حجر ، آيهء 19 ( ج 11 ، ص 69 ) ؛ نوح ، آيهء 17 ( ج 25 ، ص 85 ) ( 2 ) . شعراء ، آيهء 6 ( ج 15 ، ص 211 ) ؛ قمر ، آيهء 4 ( ج 23 ، ص 31 ) ( 3 ) . آل عمران ، آيهء 37 ( ج 2 ، ص 614 ) ( 4 ) . بقره ، آيهء 60 ( ج 1 ، ص 328 ) ؛ اعراف ، آيهء 160 ( ج 6 ، ص 487 )